From 01.05.2026
No scheduled hearings from selected date.
Rat na Kosovu je trajao od 28. februara 1998. do 12. juna 1999. kada je potpisan Kumanovski sporazum. Tokom ovog vremena su počinjeni mnogi zločini nad civilnim stanovništvom i ratni zločini. Zbog toga su nakon okončanja rata na Kosovu pokrenuta prva razmatranja u vezi optužbi za ove zločine. Fond za humanitarno pravo Kosovo se od 2000. angažuje na praćenju i analizi suđenja za ratne zločine time doprinoseći jačanju vladavine prava na Kosovu preko izveštaja i preporuka o najboljim načinima za poboljšanje učinka sudstva, kao i zakonodavstva i primenjenih postupaka na suđenjima za ratne zločine. FHPK takođe pomaže u zastupanju žrtava u postupcima za odštetu i podnošenje zakonskih žalbi protiv počinilaca ratnih zločina u Srbiji.
Naša posvećenost pravdi se nastavlja i u raznim oblicima zagovaranja koji omogućavaju zadovoljenje prava žrtava na pravdu i informisanje šire javnosti o postupcima u suđenjima za ratne zločine.
U okviru ovog projekta, FHPK prati sva ročišta u ovim suđenjima pred sudovima na Kosovu i prikuplja sudsku dokumentaciju sa ovih suđenja. Kao rezultat praćenja sudskih ročišta i analize sudske dokumentacije, FHPK priprema analizu svakog suđenja po završetku suđenja. Pored pripreme analiza i njihovog objavljivanja, FHPK redovno objavljuje godišnji izveštaj o predmetima za ratnih zločina i etničkom i političkom pozadinom. Godišnji izveštaj sadrži detaljne informacije o sudskim postupcima koji su se vodili u toku kalendarske godine, analizu sudskih predmeta sa nalazima i preporuke nadležnim institucijama. Takođe, FHPK u okviru ovog projekta implementira komponentu edukacije mladih, angažujući studente u praćenju suđenja i uključivanje u stručne rasprave o tranzicionoj pravdi. Na ovaj način studenti svoja teorijska znanja dopunjuju praktičnim radom.
FHPK je jedina organizacija koja sistematski prati i analizira suđenja za ratne zločine i etnički i/ili politički motivisana suđenja na nivou Kosova.
Iako su prošle dve decenije od okončanja ratova u bivšoj Jugoslaviji, nije postojala politička volja za suočavanje sa nasleđem nasilne prošlosti. Zajedno sa FHP-om od 1998. prikupljamo narative žrtava, podatke i dokaze, na taj način dokumentujući svaku ubijenu i/ili nestalu osobu tokom rata na Kosovu.Posvećeni smo održavanju živim sećanja na žrtve kroz razne inicijative, uključujući izložbe, dokumentarne filmove, predavanja i druge oblike digitalnog sečanja.
Iniciativa për seritë e diskutimeve të hapura të ‘Ballafaqimi me të kaluarën - Historitë’ ka për qëllim tregimin e historive të njerëzve të ndryshëm, si kanë jetuar para luftës, si kanë jetuar gjatë luftës dhe si jetojnë sot. Këto diskutime mbahen në Qendrën e Dokumentimit Kosovë, hapësira publike e FDHK-së, e cila është krijuar për të informuar dhe dokumentuar luftën e Kosovës përmes ballafaqimit me të kaluarën dhe drejtësinë tranzicionale.
Arsyeja e këtyre diskutimeve është të krijojë një platformë që të ndahen përvojat e njerëzve në mënyrë që të ofrohet një kuptim më i plotë i ndikimit të luftës tek individët dhe komunitetet.
Për më tepër, diskutimet synojnë të krijojnë një mundësi që publiku të mësojë më shumë për përvojat e atyre që janë ndikuar drejtpërdrejt nga lufta. Kjo kontribuon në një kuptim më të mirë edhe të ndikimeve shoqërore, kulturore dhe ekonomike të konfliktit.
Spisak poginulih, nestalih i palih od 1998. do 2000. godine možete preuzeti ovde.
Ovaj spomenik je živ ali neuništiv. Poziva da se zastane pred njim, da se pročita svako ime, da se sazna ko su ti ljudi, kako su stradali, i da ljudi pamte ljude. Vremenom, s podacima o sudbini preostalih nestalih i tajnim grobnicima, i novim dokazima o počinjenim zločinima i žrtvama, Kosovska knjiga pamćenja postaće najpouzdaniji svedok naše nedavne prošlosti.Istraživači ratnih zločina i istoričari dobili su činjeničnu građu iz više nezavisnih izvora, koju mogu proveravati preko imena, lokacija i događaja. Prvi put u istoriji Balkana, brojke su zamenjene imenima koji ne daju prostor za manipulaciju, minimiziranje ili preuveličavanje. Svaka priča u knjizi korespondira sa životom ljudi o kojima govori.
Na ishte njëherë është fillimi i natyrshëm i çdo përralle. Në këtë rast, është fillimi i rrëfimit të luftës. Nën shikimin naiv të fëmijëve na çelet një botë që nuk duhet t'i përkas reales, ashtu si përralla.
Për krijimin e këtij memoriali është folur me prindërit e familjarët e viktimave dhe kjo ekspozitë shpreh dëshirën e tyre për t'i kujtuar ata me gjësendet e vetme të mbetura të një fëmijërie të ndërprerë.
Vizito virtualishtMë shumë se 13,500 njerëz u vranë dhe / ose u zhdukën si rezultat i luftës në Kosovë. Mijëra histori të katastrofës dhe terrorit ndodhën në të gjithë Kosovën, shumë prej tyre të pathëna. Deklaratat e dëshmitarëve okularë dhe anëtarëve të familjes së viktimave, dokumentet gjyqësore dhe burime të tjera informacioni shndërrohen në histori të shkurtra të animuara për nder të viktimave dhe familjeve të tyre dhe për qëllim të kujtimit të së kaluarës. Animacionet rrëfejnë ditën kur ndodhën vrasjet specifike dhe zhdukjet me forcë. Përmes këtyre historive njohim familjet dhe çka ata kanë përjetuar në momentet e tyre më të vështira, kur jeta e tyre dhe e të dashurve të tyre përfunduan sa hap e mbyll sytë.
Kriza politike që zhvillohej në Kosovë që nga fundi i viteve 80 dhe gjatë viteve 90 ka kulmuar në konflikt të armatosur midis forcave të Republikës Federale të Jugosllavisë (RFJ), Serbisë dhe Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), që nga mesi i vitit 1998. Gjatë këtij konflikti të armatosur, ka pasur incidente ku dhuna e tepruar dhe jo-selektive e ushtruar nga Armata Jugosllave (AJ) dhe njësitë policore serbe të Ministrisë së Punëve të Brendshme (MPB-së) kanë rezultuar në vdekjen e civilëve, shpërnguljen e popullatës civile dhe me dëmtim të pronave të civilëve. Me gjithë përpjekjet për përfundimin e krizës, duke përfshirë edhe dërgimin në Kosovë të një misioni ndërkombëtar verifikues, konflikti ka vazhduar deri në datën 24 mars të vitit 1999 dhe edhe përtej kësaj date, kur forcat e NATO-s kanë nisur një fushatë të sulmeve ajrore kundër caqeve në RFJ-së. Kjo fushatë e bombardimit ka përfunduar në datën 10 qershor të vitit 1999 dhe është përcjellë me tërheqjen e forcave të RFJ-së dhe të Serbisë nga Kosova.
Për shkak të rëndësisë që rinia ka në çdo vend, e për shkak se ajo përmban edhe shumicën e popullatës në vendin tonë, FDH Kosovë është e fokusuar të ngrisë ndërgjegjësimin e tyre në ballafaqim me të kaluarën. Sot, në materialin zyrtar mësimor në Kosovë injorohen shumë fakte në lidhje me krimet e luftës të kryera në Kosovë dhe shpërndahen informata gjysmake dhe të njëanshme. Prandaj, që nga viti 2011 ne ndihmojmë sa më shumë studentë të universiteteve dhe shkollave të mesme të informohen rreth parimeve të drejtësisë tranzicionale, duke sqaruar rëndësinë e zbatimit të mekanizmave të drejtësisë tranzicionale të tilla si ndjekjet penale, dëmshpërblimet, reformat institucionale dhe komisionet e së vërtetës.
Gjeneratat e reja në shkollë e as në universitet nuk mësojnë për luftën në Kosovë e as për mënyrën se si duhet të ballafaqohemi me pasojat e saj sot si shoqëri. FDHK me lejen e Ministrisë së Arsimit, ka mbajtur qindra ligjërata dhe punëtori anë e mbanë Kosovës, për të gjitha komunitetet, në shkolla e në universitete mbi ballafaqimin me të kaluarën dhe Drejtësinë Tranzicionale.
Për të kuptuar më mire temën, katër shtyllat e drejtësisë tranzicionale mbajnë fokusin në rastin e Kosovës. Gjatë një dite, pjesëmarrësit kanë mundësinë të mësojnë nga përvoja jonë për statistikat më të sakta mbi të gjithë personat e vrarë zhdukur si pasojë e luftës në Kosovë, mbi procedurat dhe të dhënat e gjykimeve për krime lufte në lidhje me krimet e kryera në Kosovë, format dhe mënyrat e reparacioneve dhe rëndësinë e reformave institucionale.
Pasi jo gjithçka mund të shtjellohet brenda një dite, në fund të çdo ligjërate apo punëtorie, material informues si broshura për Drejtësi Tranzicionale (për shkolla të mesme) apo Manuali për Drejtësi Tranzicioanle u shpërndahet studentëve për të kuptuar më shumë rreth temës.
Shkolla verore bashkon të rinjtë e të gjitha komuniteteve në Kosovë për të mësuar më detajisht rreth Drejtësisë Tanzicionale dhe ballafaqimit me të kaluarën.
Në këtë shkollë 5 ditore, pjesëmarrësit kanë mundësinë të dëgjojnë prej ligjëruesve nga Kosova dhe rajoni mbi katër shtyllat e drejtësisë Tranzicionale (E drejta në Drejtesi, e drejta për të ditur, Reparacionet dhe Reformat Institucionale). Përveç kësaj, pjesëmarrësit kanë edhe mundësinë të vizitojnë vendet e krimit dhe të takojnë të mbijetuarit dhe të kuptojnë rëndësinë që e kaluara ka në të ardhmen tonë të përbashkët.
Pjesëmarrësit e ndryshëm në shkollat verore mbi Drejtësinë Tranzicionale, kanë vazhduar angazhimin e tyre në këtë temë duke u bërë aktivistë të të drejtave të njeriut në organizata dhe institucione të ndryshme.
FDHK nga mesi i vitit 2011, filloi praktikën e punësimit të studentëve të vitit të fundit ose të diplomuarve të rinj të drejtësisë për të monitoruar gjykimet për krime lufte si vullnetarë.
Vullnetarët, si pjesë e detyrimeve të tyre të projektit, monitorojnë seancat gjyqësore, përgatisin raporte ditore mbi gjykimet që ata kanë vëzhguar, marrin pjesë në diskutime profesionale në lidhje me gjykimet e vëzhguara, prezantojnë vëzhgimet e tyre mbi gjykimet dhe performancën e zyrtarëve gjyqësorë, përgatisin punime seminarike ose ese mbi temën e krimeve të luftës, të cilën ata i prezantojne para një grupi të tërë studentësh të angazhuar në këtë projekt.
Që nga viti 2011, mbi nëntëdhjetë studentë kanë bërë praktikë në këtë projekt. Shumë studentë që janë paraqitur si vullnetarë në FDHK janë sot prokurorë, gjyqtarë, avokatë të suksesshëm; ata janë të angazhuar në institucione gjyqësore dhe shtetërore ose japin një kontribut të rëndësishëm përmes shoqërisë civile
Arritja e një verzioni të përbashkët të historisë përmes proceseve të kërkimit të së vërtetës, kujtesës së përbashkët për të kaluarën, është thelbësore për pajtimin dhe për ecjen përpara. Për shkak të karakterit rajonal të luftërave në ish-Jugosllavi, duke e përfshirë edhe konfliktin në Kosovë, si dhe për shkak të lëvizjes së viktimave dhe të kryerësve përgjatë rajonit, bashkëpunimi rajonal duhet të jetë një nga elementet thelbësore, prandaj FDH Kosovë vazhdon të jetë i dedikuar në mbështetjen e KOMRA-s që të themelojë një konsensus rajonal të bazuar në faktet lidhur me të kaluarën si dhe përparimi i procesit të pajtimit mes komuniteteve të ndryshme dhe mes shteteve.
Pajtimi mund ndodhë në nivele individuale, ndërpersonale, socio-politike dhe institucionale dhe ka për qëllim rikthimin e dinjitetit, përmbysjen e shkaqeve strukturore të margjinalizimit dhe diskriminimit dhe kthimin e viktimave në pozicionin si bartës të të drejtave dhe lirive.
Vizito faqen e KCR https://kcr-ks.org
Seti i aktiviteteve nën objektivin specifik “Ballafaqimi me të kaluarën” do të targetojë institucionet relevante të Kosovës dhe organet qeveritare që kërkojnë zhvillimin e strategjive dhe politikave kombëtare me ndjeshmëri ndaj përkatësisë etnike dhe viktimave që merren me drejtësinë tranzicionale dhe procesin e pajtimit në Kosovë. Vetëm kur korniza legjislative kombëtare dhe organet / institucionet qeveritare do të adresojnë me ndjeshmëri dhe në mëynrë të drejtë nevojën e të gjitha komuniteteve të Kosovës viktimat e mizorive të së kaluarës të të gjitha etnive, miratimet qeveritare do të bëhen faktor kontribues për pajtimin në Kosovë. Ndërhyrja e propozuar synon t’i ofrojë qeverisë informacionet dhe njohuritë të cilat janë parakushte për zbatime qeveritare të përgjegjshme dhe etnikisht të ndjeshme në procesin e ballafaqimit me të kaluarën dhe pajtimit.
Seti i veprimeve nën objektivën specifik “Ballafaqimi me të tashmen” synon të sigurojë përfshirje aktive të komunitetit thelbësor (gra, të rinj) dhe grupeve profesionale (gazetarë) në përpjekje për të adresuar keqkuptimet aktuale etnike dominuese dhe nxitëse të konflikteve.
Kjo do të arrihet përmes përpjekjeve strukturore në etiketimin / adresimin e stereotipeve etnike, promovimin e diversitetit kulturor si dhe promovimin e diskursit publik afirmues dhe të ndjeshëm në aspektin etnik (përmes përfshirjes së mediave).
Kumulativisht, këto veprime do të rrisin mirëkuptimin dhe ndjeshmërinë e aktorëve të komunitetit ndaj interesave, pikëpamjeve dhe nevojave të paraqitura në grupe të tjera etnike në Kosovë, duke hequr poshtë konceptet dhe barrierat e gabuara etnike.
Ky set i aktiviteteve trajtojnë shtytësit e konfliktit në rritje, d.m.th. ato mangësi / besime në Kosovë që rriten me kalimin e kohës, duke zvogëluar kapacitetin dhe gatishmërinë e grupeve etnike të Kosovës për t’u përfshirë në dinamikat e pajtimit. Një investim i tillë në të ardhmen e Kosovës do të trajtojë dallimet gjuhësore, themelojë Ditën e Diversitetit Kulturor në Kosovë dhe do të përfshijë liderët e rinj nga etnitë e ndryshme në promovimin e këtyre vlerave.
Kjo do të mundësojë që përfituesit, veçanërisht grupet e të rinjve në Kosovë të fitojnë një pasqyrë më të mirë në vlerat e përbashkëta kulturore, të fitojnë një perspektivë të re të historisë së konfliktit etnik në Kosovë (të privuar nga keqkuptimet nacionaliste dhe populiste) si dhe të vendosin bazat dhe vetëdijen për nevojat për përgjigje institucionale ndaj barrierave gjuhësore në Kosovë.
Të gjithë faktorët e listuar janë thelbësorë për të ardhmen e bashkëjetesës etnike në Kosovë. Diversiteti, si dhe promovimi i diskursit publik afirmues dhe të ndjeshëm në aspektin etnik (përmes përfshirjes së mediave). Kumulativisht këto veprime do të rrisin mirëkuptimin dhe ndjeshmërinë e aktorëve të komunitetit ndaj interesave, pikëpamjeve dhe nevojave të grupe të tjera etnike në Kosovë duke larguar keqkuptimet dhe barrierat etnike.
Koalicioni për KOMRA është themeluar në forumin e katërt rajonal për drejtësi tranzicionale, me 28.10.2008 në Prishtinë. Gjatë tri viteve pas themelimit, koalicioni ka nxituar debatin më të gjerë shoqëror të organizuar ndonjëherë në këtë fushë: procesin konsultativ mbi mandatin e KOMRA-së që përfshinte 6700 përfaqësues/e të shoqërisë civile, organizatat e të drejtave të njeriut, viktimave, familjet e viktimave dhe personave të pagjetur, refugjatë, veteranë / ushtarë, të burgosurit, avokatët, artistët, shkrimtar/e, gazetarë/e dhe individë të tjerë të shquar. Në formën e tryezave së rrumbullakëta pjesëmarrësit parashtruan propozimet dhe qëndrimet e tyre mbi mandatin e këtij trupi ndërshtetëror rajonal, për të zbulimin dhe bërjen publike të fakteve mbi krimet e luftës dhe shkeljet tjera të rënda të të drejtave të njeriut të viktimave dhe kryesve të tyre. Janë mbajtur 128 takime lokale dhe rajonale si dhe tetë forume ndërkombëtar për Drejtësi Tranzicionale. Propozimet e dala nga këto takime janë përfshirë në draft statutin e KOMRA-së i cili është analizuar më pas nga një grup ekspertësh, të formuar prej deleguarve të kryetarëve të shteteve dhe Kryesisë së Presidencës së Bosnje dhe Hercegovinës. Grupi i ekspertëve pas një vit pune, me datën 28.10.2014 ia dorëzoi Koalicionit propozimet për Ndryshimet e Draft Statutit i cili pastaj është miratuar nga Kuvendi me 14 nëntor të vitit 2014.
Sipas Draft Statutit, KOMRA është një komision ndërqeveritar i përberë nga shtete e dala nga territori i ish-Jugosllavisë. Ky trup jo-gjyqësor do të hulumtoj akuzat për të gjitha krimet e luftës dhe shkeljet tjera të të drejtave të njeriut në lidhje me luftën; do ti regjistroj të gjitha viktimat e luftës dhe viktimat e krimeve të lidhura me luftën; do të mbledhë informacione në lidhje me kampet dhe vende të tjera të përqendrimit të detyruar. Komisioni Rajonal do të jetë i pavarur nga themeluesit e saj. Do të financohen nga donacionet.
Nisma KOMRA thërret shtetet post-jugosllave që së bashku të krijojnë këtë komision dhe ti vërtetojnë faktet relevante për historinë dhe të ardhmen e gjithë hapësirës së ish-Jugosllavisë të cilat do të jenë të pranueshme për të gjitha palët dikur në konflikt. Nismën për themelimin e KOMRA-së deri në fund të vitit 2014 më nënshkrime e kanë mbështetur më shumë se 580,000 njerëz nga të gjitha shtetet e ish-Jugosllavisë.
visit recom website http://www.recom.link/
Da ljudi pamte ljude
U znak sećanja na žrtve
Mreža pomirenja
Suočavanje sa prošlošću, sadašnjošću i budućnošću.
Istraga, rekonstrukcija i procesuiranje kosovskih zločina